Python’a Giriş ve Temel Kavramlar

Merhaba arkadaşlar! Bu kursta bilgisayara komut vermeyi, yani programlamayı öğreneceğiz. İlk dersimizde Python’la tanışacak, gerekli programları hazırlayacak ve kendi ilk programımızı yazacağız. Hazırsanız başlayalım!

Dersin Amacı ve Kazanımlar

Bu dersin sonunda:

1. Python’un ne olduğunu ve nerelerde kullanıldığını açıklayabileceksiniz.
2. Python ve Thonny’yi kurabilecek ya da çevrim içi bir editörde kod çalıştırabileceksiniz.
3. print() ile ekrana yazı yazdırabilecek ve kodunuza yorum ekleyebileceksiniz.
4. input() ile kullanıcıdan bilgi alan basit bir program yazabileceksiniz.

Gerekli Malzemeler

Python Nedir?

Python, bilgisayara ne yapacağını anlatmak için kullandığımız bir programlama dilidir. Komutları İngilizceye benzeyen, okunması kolay bir dil olduğu için programlamaya başlamak isteyenler için çok uygundur. Basit görünmesine rağmen oldukça güçlüdür: Web siteleri, oyunlar, yapay zekâ uygulamaları, robotlar ve bilimsel hesaplamalar Python ile yapılabilir.

Bir programı yemek tarifine benzetebiliriz. Tarifteki adımlar sırayla uygulanır; Python da yazdığımız komutları yukarıdan aşağıya, satır satır çalıştırır.

Python ve Thonny Kurulumu

Kod yazmak için bir editöre ihtiyacımız var. Bu kursta yeni başlayanlar için hazırlanmış, sade ve kullanımı kolay Thonny editörünü kullanacağız.

1. thonny.org adresine gidin ve işletim sisteminize uygun sürümü indirin.
2. İndirdiğiniz dosyayı çalıştırıp kurulumu tamamlayın. Thonny, Python 3’ü kendi içinde getirdiği için ayrıca Python kurmanız gerekmez.
3. Thonny’yi açın. Üstteki büyük alan kod alanıdır; programınızı buraya yazarsınız. Alttaki Shell (Kabuk) bölümünde programın çıktısını görürsünüz.
4. Kodu yazdıktan sonra yeşil Çalıştır (▶) düğmesine basın ya da F5 tuşunu kullanın.

Python’u ayrıca kurmak isterseniz python.org adresinden indirebilirsiniz. Windows’ta kurulum sırasında “Add python.exe to PATH” kutucuğunu işaretlemeyi unutmayın.

Okulda ya da evde kurulum yapamıyorsanız sorun değil! Tarayıcıda çalışan çevrim içi Python editörlerini (ör. Programiz, Trinket) kullanabilirsiniz. Kodu yazar, “Run” düğmesine basarsınız.

İlk Programımız: print()

print() fonksiyonu, parantez içine yazdığımız şeyi ekrana yazdırır. Metinleri tırnak işareti içinde yazarız. Tırnakların çift (" ") ya da tek (' ') olması fark etmez; yeter ki başta ve sonda aynısını kullanalım.

Örnek 1: Merhaba Dünya

# İlk Python programım
print("Merhaba Dünya!")
print("Python öğrenmeye başladım.")

Beklenen çıktı:

Merhaba Dünya!
Python öğrenmeye başladım.

Satırın başındaki # işaretini fark ettiniz mi? Bunlara yorum satırı denir. Python yorumları çalıştırmaz; yorumlar, kodu okuyan insanlar için yazılmış notlardır. Kodunuzun ne yaptığını açıklamak için yorumları bol bol kullanın.

Örnek 2: print() ile Farklı Denemeler

print() içine virgülle ayırarak birden fazla değer yazabiliriz; Python bunların arasına kendiliğinden bir boşluk koyar. Tırnak içine yazılan her şey metin olarak görülür, tırnaksız yazılan işlemler ise hesaplanır.

# print() ile farklı yazdırma örnekleri
print("Okulumuz:", "Atatürk Ortaokulu")
print(5 + 3)      # işlemin sonucu yazılır
print("5 + 3")    # tırnak içindeki metin olduğu gibi yazılır
print()           # boş bir satır bırakır
print("Bilişim", "Teknolojileri", sep="-")

Beklenen çıktı:

Okulumuz: Atatürk Ortaokulu
8
5 + 3

Bilişim-Teknolojileri

Kullanıcıdan Bilgi Almak: input()

Programlarımız yalnızca bir şey yazdırmakla kalmasın, bizimle konuşsun! input() fonksiyonu, parantez içindeki soruyu ekrana yazar ve kullanıcının klavyeden bir şey yazıp Enter tuşuna basmasını bekler. Yazılan değeri bir değişkene kaydederiz. Değişkeni, içine bilgi koyduğumuz etiketli bir kutu gibi düşünebilirsiniz. Değişkenleri bir sonraki derste ayrıntılı olarak öğreneceğiz.

Örnek 3: Selam Veren Program

# Kullanıcıdan adını alıp selam veren program
ad = input("Adın ne? ")
print("Merhaba", ad + "!")
print("Python dünyasına hoş geldin.")

Örnek çalıştırma: (Kullanıcının klavyeden yazdığı değerler de çıktıda görünüyor: Elif)

Adın ne? Elif
Merhaba Elif!
Python dünyasına hoş geldin.

Burada ad + "!" ifadesi, kullanıcının yazdığı adın sonuna ünlem işaretini boşluk bırakmadan ekler.

Örnek 4: Tanışma Kartı

# Küçük bir tanışma kartı
ad = input("Adın: ")
okul = input("Okulun: ")
renk = input("En sevdiğin renk: ")

print("----- TANIŞMA KARTI -----")
print("Ad   :", ad)
print("Okul :", okul)
print("Renk :", renk)
print("-------------------------")

Örnek çalıştırma: (Kullanıcının klavyeden yazdığı değerler de çıktıda görünüyor: Can, Cumhuriyet Ortaokulu, mavi)

Adın: Can
Okulun: Cumhuriyet Ortaokulu
En sevdiğin renk: mavi
----- TANIŞMA KARTI -----
Ad   : Can
Okul : Cumhuriyet Ortaokulu
Renk : mavi
-------------------------

Sıra Sizde

1. Kolay: Ekrana adınızı, sınıfınızı ve en sevdiğiniz dersi üç ayrı satırda yazdıran bir program yazın. Her satırın üstüne ne yaptığını anlatan bir yorum ekleyin.
2. Orta: print() kullanarak yıldız (*) karakterleriyle ekrana küçük bir üçgen ya da ev resmi çizin.
3. Zor: Kullanıcıdan en sevdiği hayvanı ve bu hayvana vereceği adı soran, ardından “Benim bir kedim olsaydı adı Pamuk olurdu.” gibi bir cümle yazdıran bir program yazın.

Kendini Dene

1. Python’da ekrana yazı yazdırmak için hangi fonksiyonu kullanırız?
2. # işaretiyle başlayan bir satır ne işe yarar?
3. print("3 + 4") komutu ekrana ne yazdırır?

Cevaplar