Fonksiyonlar

Aslında ilk dersten beri fonksiyon kullanıyoruz: print(), input(), len() ve type() Python’un hazır fonksiyonlarıdır. Bu derste kendi fonksiyonlarımızı yazmayı öğreneceğiz. Böylece kendi komutlarımızı oluşturabileceğiz!

Dersin Amacı ve Kazanımlar

Bu dersin sonunda:

1. Fonksiyon kullanmanın yararlarını açıklayabileceksiniz.
2. def ile parametresiz ve parametreli fonksiyonlar tanımlayıp çağırabileceksiniz.
3. return ile değer döndüren fonksiyonlar yazabilecek ve dönen değeri kullanabileceksiniz.
4. print ile ekrana yazdırma ve return ile değer döndürme arasındaki farkı ayırt edebileceksiniz.

Gerekli Malzemeler

Neden Fonksiyon Kullanırız?

Fonksiyon, belirli bir işi yapan ve bir adı olan kod parçasıdır. Fonksiyonu bir kez yazarız, sonra adını söyleyerek istediğimiz kadar çalıştırırız. Bunu bir çamaşır makinesine benzetebiliriz: Programı bir kez ayarlarsınız, sonra her seferinde sadece düğmeye basarsınız.

• Tekrarı önler: Aynı kodu defalarca yazmak yerine fonksiyonu çağırırız.
• Kodu düzenler: Büyük bir problemi küçük parçalara böleriz; her parça bir fonksiyon olur.
• Hata bulmayı kolaylaştırır: Bir hatayı fonksiyonda düzelttiğimizde, fonksiyonun kullanıldığı her yerde düzelmiş olur.

Fonksiyon Tanımlamak: def

Fonksiyon def anahtar kelimesiyle tanımlanır. Ardından fonksiyonun adı, parantezler ve iki nokta üst üste gelir. Fonksiyonun içindeki satırlar, tıpkı if ve döngülerde olduğu gibi girintili yazılır. Fonksiyonu tanımlamak onu çalıştırmaz; çalıştırmak için adını parantezle birlikte yazarak çağırmamız gerekir.

Örnek 1: İlk Fonksiyonumuz

# Parametresiz basit bir fonksiyon
def selam_ver():
    print("Merhaba!")
    print("Bugün fonksiyonları öğreniyoruz.")

# Fonksiyonu iki kez çağırıyoruz
selam_ver()
selam_ver()

Beklenen çıktı:

Merhaba!
Bugün fonksiyonları öğreniyoruz.
Merhaba!
Bugün fonksiyonları öğreniyoruz.

Parametreler

Fonksiyona dışarıdan bilgi göndermek için parametre kullanırız. Parametreler parantez içine yazılır ve fonksiyonun içinde değişken gibi kullanılır. Fonksiyonu çağırırken gönderdiğimiz değerlere de argüman denir. Böylece aynı fonksiyon her çağrıldığında farklı bilgilerle çalışabilir.

Örnek 2: Parametreli Fonksiyon

# Parametreli fonksiyon
def tanis(ad, sinif):
    print("Merhaba " + ad + "!", sinif, "sınıfındasın.")

tanis("Zeynep", "7-A")
tanis("Emir", "8-B")

Beklenen çıktı:

Merhaba Zeynep! 7-A sınıfındasın.
Merhaba Emir! 8-B sınıfındasın.

Değer Döndürmek: return

Bazen fonksiyonun sonucu ekrana yazdırmasını değil, bize geri vermesini isteriz. Böylece sonucu bir değişkende saklayabilir, başka işlemlerde kullanabiliriz. Bunun için return kullanılır. return satırı çalıştığında fonksiyon orada sona erer ve değeri çağrıldığı yere gönderir.

Örnek 3: Dikdörtgenin Alanı

# return ile değer döndüren fonksiyon
def dikdortgen_alani(kisa, uzun):
    alan = kisa * uzun
    return alan

sonuc = dikdortgen_alani(4, 7)
print("Alan:", sonuc)

# Dönen değerleri işlemlerde de kullanabiliriz
toplam = dikdortgen_alani(2, 3) + dikdortgen_alani(5, 5)
print("İki odanın toplam alanı:", toplam)

Beklenen çıktı:

Alan: 28
İki odanın toplam alanı: 31

Örnek 4: Fonksiyonları Birlikte Kullanmak

Fonksiyonlar listeleri de parametre olarak alabilir. sum() hazır fonksiyonu listedeki sayıları toplar.

# Fonksiyonları birlikte kullanmak
def cift_mi(sayi):
    return sayi % 2 == 0       # True ya da False döndürür

def ortalama_hesapla(sayilar):
    return sum(sayilar) / len(sayilar)

n = int(input("Bir sayı gir: "))
if cift_mi(n):
    print(n, "çift sayıdır.")
else:
    print(n, "tek sayıdır.")

print("Ortalama:", ortalama_hesapla([70, 80, 96]))

Örnek çalıştırma: (Kullanıcının klavyeden yazdığı değerler de çıktıda görünüyor: 12)

Bir sayı gir: 12
12 çift sayıdır.
Ortalama: 82.0

Sıra Sizde

1. Kolay: Ekrana yıldızlardan oluşan bir çizgi (**********) çizen cizgi_ciz() adlı bir fonksiyon yazın ve iki metnin arasında bu fonksiyonu kullanın.
2. Orta: Bir sayının karesini döndüren kare(sayi) fonksiyonunu yazın. Bu fonksiyonla 1’den 10’a kadar olan sayıların karelerini bir döngüde yazdırın.
3. Zor: Celsius cinsinden sıcaklığı Fahrenheit’a çeviren fahrenheit_yap(c) fonksiyonunu yazın (formül: c * 9 / 5 + 32). Kullanıcıdan bir sıcaklık alıp sonucu yazdırın. Sıcaklık 30 °C’nin üzerindeyse “Hava çok sıcak!” uyarısı veren ikinci bir fonksiyon ekleyin.

Kendini Dene

1. Python’da fonksiyon tanımlamak için hangi anahtar kelime kullanılır?
2. return satırı olmayan bir fonksiyon geriye ne döndürür?
3. def kare(x): return x * x tanımlandıysa print(kare(3) + 1) ekrana ne yazdırır?

Cevaplar