Merhaba 3D: Sınıfa Katıl, İlk Ölçülü Parçan

Bugün bir isimli anahtarlık tasarlıyoruz: 60 × 20 × 3 mm, iki ucu yuvarlak kapsül gövde, üstünde adınız ve halka deliği.

Önce öğretmen gösterir (40 dk), sonra siz yaparsınız (40 dk).

Dersin Amacı ve Kazanımlar

Bu dersin sonunda:

1. Sınıf bağlantısı ve takma adla Tinkercad’e girebileceksiniz.
2. Kutu ve silindirin ölçülerini beyaz ölçü kutularına yazarak ±0,5 mm doğrulukla ayarlayabileceksiniz.
3. X (uzunluk), Y (genişlik) ve Z (yükseklik) eksenlerini gösterebileceksiniz.
4. Birlik Grubu ile parçaları birleştirip Delik ile delik açabileceksiniz.

Gerekli Malzemeler ve Hazırlık

Başlamadan Önce

• Takma adınızı ve sınıf kodunu kâğıda yazın.
• 3–5 harfli bir ad seçin.
• Başka sekmeleri kapatın; Tinkercad çok sekmede yavaşlar.

Adım Adım Yapalım

1. Adım: Sınıfa Katıl ve Türkçe Yap (5 dk)

1. Öğretmeninizin verdiği sınıf bağlantısına tıklayın ya da tinkercad.com/joinclass adresine sınıf kodunu yazın.
2. Takma adınızı (Nickname) yazıp girin.
3. Sayfanın en altındaki dil menüsünden Türkçe’yi seçin.
4. Oluştur (Create) → 3D Tasarım (3D Design) seçin.
5. Sol üstteki tasarım adını Ad_Soyad_D1_Anahtarlik yapın (Türkçe karakter kullanmayın).

2. Adım: Ekran Turu (6 dk)

1. Mavi ızgaralı alan Çalışma Düzlemi’dir (Workplane); her kare 1 mm.
2. Şekiller sağdaki Şekiller panelinde (Shapes), Temel Şekiller (Basic Shapes) bölümündedir.
3. Sol üstteki görünüm küpünde (View Cube) ÖN, ÜST gibi yüzlere tıklayın; ev simgesi başa döndürür.
4. Sağ tuşla sürükleyin: döndürür. Tekerlek: yakınlaştırır. Tekerleğe basılı sürükleyin (ya da Shift + sağ tık): kaydırır. Şekli seçip F (Görünümü seçilene sığdır): o şekle odaklanır.
5. Eksenler: X soldan sağa, Y önden arkaya, Z aşağıdan yukarıya. Ölçüleri hep X × Y × Z sırasıyla yazacağız.

3. Adım: Gövdeyi Yap: 60 × 20 × 3 mm Kapsül (11 dk)

1. Kapsül = ortada Kutu 40 × 20 × 3 + uçlarda (X = −20 ve +20) iki Silindir 20 × 20 × 3. Toplam 60 mm.
2. Kutu’yu (Box) Çalışma Düzlemi’ne sürükleyin. Beyaz tutamaçlar boyutu, siyah koni yüksekliği değiştirir; tutamaca gelince beyaz ölçü kutuları görünür.
3. Ölçü kutularına 40, 20, 3 yazıp Enter’a basın. Ölçüyü hep yazarak verin.
4. Denetçi’de (Inspector) Yarıçap’ı 0’da bırakın; yoksa silindirle birleşim yerinde basamak oluşur.
5. Cetvel’i (Ruler, R) düzlemin ortasına bırakın: burası (0, 0). Kutu’yu seçin, Cetvel’in ortasındaki işaretle merkez moduna geçin, X = 0, Y = 0 yazın.
6. Silindir’i (Cylinder) sürükleyin. Denetçi’de boyut alanı yoktur; ölçüleri beyaz ölçü kutularına 20, 20, 3 yazın. Taraflar’ı en yüksek değere getirin.
7. Cetvel’de silindirin merkezini X = −20, Y = 0 yazın. Çoğalt ve tekrarla (Ctrl+D) ile kopyalayın ve kopyanın X değerini 20 yapın.
8. Üç parçaya aynı rengi verin (gösterimde turkuaz).

4. Adım: Halka Deliğini Aç: Ø5 mm (5 dk)

1. Yeni bir Silindir sürükleyin ve Denetçi’de Delik’i (Hole) seçin (kısayol H; geri almak için Katı (Solid), S).
2. Ölçü kutularına 5 × 5 × 5 mm yazın (gövdeden uzun olsun ki temiz kessin).
3. Cetvel’de (merkez modu) deliğin merkezini X = −22, Y = 0 yazın. Çevresinde 5,5 mm plastik kalır.

5. Adım: Adını Yaz (7 dk)

1. Metin’i (Text) sürükleyin. Denetçi’deki Text kutusuna adınızı yazın (gösterimde EDA).
2. Yazı Tipi: Çok dilli Türkçe harfleri gösterir. Harfler inceyse kalın bir yazı tipi seçin.
3. Yükseklik’i (Z) 1,5 mm yapın. Yazı soldan sağa okunmalı.
4. Shift’e basılı tutup köşe tutamacını sürükleyerek uzunluğu ≈ 30 mm, harf boyunu (Y) ≈ 12 mm yapın. Harf boyu 13 mm’yi, uzunluk 40 mm’yi geçmesin.
5. Cetvel’de yazının merkezini X = 4, Y = 0 yazın. Siyah koniyle yükseklik konumunu 3 yapın: yazı gövdenin üstüne oturur (3–4,5 mm).

6. Adım: Birlik Grubu ve Ölç (4 dk)

1. Çalışma Düzlemi’nde boş bir yere tıklayın, Ctrl+A ile her şeyi seçin.
2. Birlik Grubu’na basın (Ctrl+G). Parçalar tek gövde olur, delik kesilir.
3. Ölçü kutularında 60 × 20 × 4,5 mm görmelisiniz. Farklıysa Ctrl+Z ile geri alın.

7. Adım: Baskıya Hazırla: İlk Bakış (2 dk)

1. Grubu seçip D’ye basın (Çalışma Düzlemi’ne Bırak).
2. Dışa Aktar → .STL seçin. Dosya bilgisayarınıza iner.

Baskı tek renk çıkar; harfleri sonra beyaz akrilik boyayla boyayabilirsiniz (Ders 8).

Baskıya Hazırla

Bu kontrolleri Tinkercad’de yapın ve dosyayı öğretmeninize baskıya hazır teslim edin.

1. Grubu seçin → D: taban Z = 0’da.
2. Gövdenin alt yüzü tablada, yazı yukarıda; havada parça yok.
3. Ölçüler 60 × 20 × 4,5 mm: tablaya (≈ 220 × 220 mm) rahatça sığar.
4. Her şey tek grupta → Dışa Aktar → .STL. Dosya adı: Ad_Soyad_D1_Anahtarlik.

Yaratıcı Ekleme Fikirleri

Uygulama bölümünde aynı nesneyi kendiniz yaptıktan sonra aşağıdakilerden en az birini ekleyin:

• Yazıyı gömülü yapın: Metni Delik yapın, yükseklik 2 mm, Z = 2.
• Adınızın yanına Yıldız (Star) ya da Kalp (Heart) ekleyin: 1,5 mm yükseklik, Z = 3.
• Gövde biçimini değiştirin (altıgen, kalkan, oval). Delik yine Ø5 mm, çevresinde en az 2,5 mm plastik kalsın.

Kontrol Listesi ve Değerlendirme

Eş kontrolü: Arkadaşınızla tabloyu birlikte işaretleyin.

Kendini Dene

1. X, Y ve Z eksenleri anahtarlığın hangi ölçülerini gösterir?
2. Gövde 40 mm’lik Kutu ve 20 mm çaplı iki Silindir’den oluşuyor. Toplam neden 80 değil de 60 mm?
3. Yazıyı büyütürken Shift tuşu ne işe yarar?

Cevaplar