Orhan Gazi Demirci
Kurs içeriği (2 / 12)
  1. 1 Merhaba 3D: Sınıfa Katıl, İlk Ölçülü Parçan 40 dk
  2. 2 Baskıya Hazırlama + Tolerans Testi 40 dk
  3. 3 Cetvel ve Hizala: Telefon Standı 40 dk
  4. 4 İçi Boş Gövde: Altıgen Kalemlik 40 dk
  5. 5 Ayna ve Tekrar: Kedi Kulaklı Kitap Ayracı 40 dk
  6. 6 Metin, Scribble ve Geçme: Kalem Süsü 40 dk
  7. 7 Kavisli Yazı: İsimli Mini Saksı ve Tabağı 40 dk
  8. 8 Anneye Özel Tasarım: Boyanabilir Kalp Takı Tabağı 40 dk
  9. 9 Babaya Özel Tasarım: Kemerli İsimli Anahtar Askısı 40 dk
  10. 10 Dişliler ve Geçmeli Pim: Çevir-Döndür Oyuncak 40 dk
  11. 11 Kodla Tasarla: Codeblocks ile İsimli Bileklik 40 dk
  12. 12 Final: Kendi Projen (Masa İsimliği Örneği) + Fusion 360 Köprüsü 40 dk

Ölç, Tasarla, Bas! Tinkercad ile 3D Maker Atölyesi · Ders 2 / 12

Baskıya Hazırlama + Tolerans Testi

Konu anlatımı ⏱ 40 dk

Her tasarımı Tinkercad’de baskıya hazırlamanın dört adımını öğreniyor, tolerans kartıyla sınıf yazıcımızın “sıkı” ve “rahat” boşluk değerlerini buluyoruz.

3D yazıcı alttan yukarı katmanlar hâlinde basar. Bugün baskıya hazırlamanın dört adımını öğreniyoruz.

Nesnemiz 5 delikli, 5 pimli bir tolerans kartı.

Dersin Amacı ve Kazanımlar

Bu dersin sonunda:

  1. 45° kuralını açıklayabileceksiniz.
  2. Modeli D ile Z = 0’a indirip desteksiz yüzüne çevirebileceksiniz.
  3. Çalışma Düzlemi’ni tabla boyutuna ayarlayıp STL dışa aktarabileceksiniz.
  4. Basılı kartta “sıkı” ve “rahat” boşluk değerlerini bulabileceksiniz.

Gerekli Malzemeler ve Hazırlık

Malzeme Açıklama
Bilgisayar, tarayıcı, 3 tuşlu fare Tinkercad sınıf bağlantısı ve takma adınız
Kâğıt ve kalem 45° kuralı ve sonuç tablosu için
Dijital kumpas Baskıdan sonra ölçmek için (sırayla kullanılır)
Okul 3D yazıcısı Ender-3 sınıfı FDM, tabla ≈ 220 × 220 mm, PLA, 0,4 mm nozul. Baskıyı öğretmen alır.

Başlamadan Önce

  • Ders 1’deki anahtarlığınızı da kontrol edeceksiniz.
  • Yeni bir 3D tasarım açıp adını Ad_Soyad_D2_ToleransKarti yapın.

Adım Adım Yapalım

1. Adım: Yazıcı Nasıl Basar? 45° Kuralı (5 dk)

  1. Erimiş plastik nozuldan (0,4 mm) tablaya katman katman serilir.
  2. Bir yüzey havada başlıyorsa plastik aşağı sarkar.
  3. Kâğıda duvar ve eğik çıkıntılar çizin: dikeyle açısı 45°’den küçük olan desteksiz basılır, 45°’den daha yatık olan destek ister. Biz destek gerektirmeyecek tasarlıyoruz.
  4. Nozul ve tabla çok sıcaktır; baskıyı öğretmen alır.

2. Adım: Tolerans Kartı (12 dk)

  1. Kutu sürükleyin: 70 × 15 × 4 mm.
  2. Cetvel aracı’nı (R) kartın sol ön köşesine koyun.
  3. Silindir sürükleyin, Delik yapın: 5,1 × 5,1 × 6 mm, merkezi X = 8, Y = 6.
  4. Çoğalt ve tekrarla (Ctrl+D) ile kopyalayın, X’i 19 yapın. Ctrl+D’ye üç kez daha basın: merkezler X = 8, 19, 30, 41, 52 mm.
  5. Çapları sırayla 5,2, 5,3, 5,4, 5,5 mm yapın (uzunluk ve genişliği ikisini de yazın).
  6. Halka deliği: Delik silindir 5 × 5 × 6 mm, merkezi X = 65, Y = 7,5.
  7. Metin sürükleyin, 1 yazın: ≈ 3 × 3,5 mm (Shift ile), yükseklik 1 mm. Delik yapın, Z = 3,4, merkezi X = 8, Y = 12,5.
  8. Rakamı Ctrl+D ile 11 mm sağa kopyalayın, Ctrl+D’ye üç kez daha basın; metinleri 2, 3, 4, 5 yapın.
  9. Hepsini seçin → Birlik Grubu (Ctrl+G).

3. Adım: Pimler (3 dk)

  1. Silindir (katı) sürükleyin: 5 × 5 × 8 mm, kartın arkasına koyun.
  2. Ctrl+D → X’te 8 mm sağa → Ctrl+D’ye üç kez daha: 5 pim.
  3. Pimler dik basılacak.
  4. Beş pimi seçip Birlik Grubu.

4. Adım: Baskıya Hazırlamanın 4 Adımı (12 dk)

  1. (a) Çalışma Düzlemi’ne Bırak (D): Bir pimi siyah koniyle 3 mm kaldırıp D’ye basın: Z = 0’a iner. Düzlemin altında kalan kısım (Z = −2) basılmaz; D ile düzeltin.
  2. (b) En iyi yüzü tablaya ver: Kutu 40 × 10 × 30 ve Kutu 40 × 30 × 10 ile bir L yapıp gruplayın, iki kez Ctrl+D ile çoğaltın. Birini dik bırakın, birini 90° yatırın, birini 180° çevirin (döndürme okunu sürükleyip açı kutusuna 90 ya da 180 yazın ya da Shift ile 45°’lik adımlarla); her seferinde D.
  3. ÖN görünüşte seçin: havada yüzey olmayan, en geniş yüzü tablada olan.
  4. (c) Tabla boyutu: Sağ alttaki Ayarlar → Çalışma alanı ayarları: Birimler Metrik, Genişlik ve Uzunluk 220. Varsayılan yap → Ayarları kapat.
  5. (d) İnce detaylar: Yazı çizgileri ve duvarlar en az 0,8 mm olmalı.

Havaya kaldırılmış pim ve D tuşundan sonra Z = 0’a inmiş hâli

L parçanın dik, yatık ve ters yerleşimleri önden görünüşte

Çalışma alanı ayarları penceresinde 220 × 220 mm ayarı

220 × 220 mm Çalışma Düzlemi’nde tolerans kartı ve beş pim

5. Adım: Dışa Aktar (8 dk)

  1. Dışa Aktar’a basın: Tasarımdaki her şey (Everything in the design) ya da Seçilen şekil. (Selected shapes).
  2. .STL yalnızca şekli, .OBJ rengi de taşır. GLTF (.glb) ve .SVG de var; biz .STL kullanıyoruz.
  3. Delik içeren tasarımı önce Birlik Grubu yapın.
  4. Dosya adı: Ad_Soyad_DersNo_Proje (Ad_Soyad_D2_ToleransKarti.stl).

Dışa Aktar penceresi: Tasarımdaki her şey / Seçilen şekil ve dosya türleri

🔎 Ekranda kontrol edin

Her zaman önce gruplayın, sonra dışa aktarın.

Baskıya Hazırla

Bu kontrolleri Tinkercad’de yapın ve dosyayı öğretmeninize baskıya hazır teslim edin.

  1. D: taban Z = 0’da.
  2. Kart düz yatıyor, pimler dik; havada yüzey yok.
  3. Her şey 220 × 220 mm alanın içinde.
  4. Kart ve pimler gruplu → Dışa Aktar → Tasarımdaki her şey → .STL. Dosya adı: Ad_Soyad_D2_ToleransKarti.

Yaratıcı Ekleme Fikirleri

Uygulama bölümünde aynı nesneyi kendiniz yaptıktan sonra aşağıdakilerden en az birini ekleyin:

  • Kare pimler (5 × 5 mm Kutu) ve 5,1–5,5 mm kare deliklerle aynı testi yapın.
  • 0,4 / 0,8 / 1,2 mm kalın, 10 mm boyunda, 6 mm yüksek üç ince duvar ekleyin.
  • Dilim (Wedge) ile 30°, 45° ve 60° eğimli üç çıkıntı ekleyin (10 mm yükseklikte uzunluk: 45° için 10, 30° için ≈ 17, 60° için ≈ 6 mm).

Kontrol Listesi ve Değerlendirme

Ölçüt Nasıl kontrol edilir? ✓
Model Z = 0’da Hepsini seç → D → yükseklik konumu 0  
Desteksiz yerleşim, gerekçesi söylenebiliyor “Neden bu yüz tablada?” sorusunu yanıtlayın  
Delikler 5,1–5,5 mm, merkezler X = 8 / 19 / 30 / 41 / 52 Ölçü kutusu ve Cetvel  
220 × 220 mm alan içinde Çalışma alanı ayarları ve üstten görünüş  
STL doğru adla teslim Ad_Soyad_D2_ToleransKarti.stl  

Yazıcı yoksa öğretmenin değerlerini kullanın.

Baskıdan Sonra: İki Sihirli Sayı

Kartlar basıldıktan sonra yapılır.

  1. Pimleri ve delikleri kumpasla ölçün (±0,1 mm).
  2. Her pimi her deliğe takmayı deneyin.
  3. Sıkı boşluk: Pimin sıkı oturduğu, kart ters çevrilince düşmediği en küçük boşluk (çoğunlukla 0,1–0,2 mm).
  4. Rahat boşluk: Pimin serbestçe döndüğü en küçük boşluk (çoğunlukla 0,3–0,5 mm).
  5. Tabloyu doldurun.
Delik no Tasarım çapı (mm) Boşluk (mm) Kumpasla ölçülen (mm) Sonuç: oturmuyor / sıkı / rahat / gevşek
1 5,1 0,1    
2 5,2 0,2    
3 5,3 0,3    
4 5,4 0,4    
5 5,5 0,5    

💡 İpucu

Bu iki sayıyı defterinize yazın: sıkı değer Ders 6 ve Ders 12’de, rahat değer Ders 10’da gerekecek.

Kendini Dene

  1. Bir yüzey neden “havada başlayamaz”?
  2. STL ile OBJ arasındaki fark nedir?
  3. Pimleri neden dik bastık?

Cevaplar

  1. Altı boş olan katman sarkar.
  2. STL yalnızca şekli taşır; OBJ rengi de taşır.
  3. Dik basılan silindirin her katmanı düzgün dairedir; çap doğru çıkar.