Orhan Gazi Demirci
Kurs içeriği (8 / 12)
  1. 1 Blender'a Merhaba: Adlı Küp Zar 40 dk
  2. 2 Taşı, Döndür, Ölçekle: İsimli Anahtarlık 40 dk
  3. 3 Baskıya Hazırlık: Masa İsimliği ve 3D Print Toolbox 45 dk
  4. 4 Edit Mode ve Extrude: Telefon Standı 45 dk
  5. 5 Solidify, Bevel, Mirror: Kalemlik / Masa Düzenleyici 45 dk
  6. 6 Boolean ve Hassas Ölçü: HC-SR04 Sensör Kutusu Kapağı 45 dk
  7. 7 Geçmeli Parçalar ve Tolerans: Arduino Uno Kutusu 50 dk
  8. 8 Dişli Aracı ve Eksen Mesafesi: Dişli Çark Seti 50 dk
  9. 9 Datasheet'ten Tasarım: SG90 Servo Motor Braketi 50 dk
  10. 10 Organik Modelleme: Okul Maskotu Baykuş Figürü 50 dk
  11. 11 Proje Odaklı Tasarım: Açısı Ayarlanabilir Kamera Tutucu 60 dk
  12. 12 Final Projesi ve Sunum: Akıllı Saksı Sensör Kutusu 80 dk

Modelle, Kontrol Et, Bas: Blender ile 3D Baskı Atölyesi · Ders 8 / 12

Dişli Aracı ve Eksen Mesafesi: Dişli Çark Seti

Uygulama ⏱ 50 dk

Modül 2 ile 24 ve 12 dişli iki çark ile pimli bir taban tasarlıyor; modül, hatve dairesi, eksen mesafesi ve boşluk kavramlarını öğrenip dişlilerin birbirini 2:1 oranla döndürdüğü bir seti Bambu Studio'da %100 ölçekle basıyoruz.

Bu derste

  • Dişli terimlerini bir cümleyle açıklayabileceksin.
  • Modül ve diş sayısından çapı ve eksen mesafesini hesaplayabileceksin.
  • Edit Mode'da açık bir deliği kapatabileceksin.
  • Hareketli parçalar için boşluk bırakabileceksin.

Malzemeler

  • Blender 4.5 LTS – Ders 2'deki milimetre başlangıç dosyası
  • Extra Mesh Objects eklentisi – Dişli aracı bunun içinde
  • Bambu Studio – Dilimleme için

Bugün bir tabana takılan iki dişli yapıyoruz. Büyüğü elle çevirince küçüğü iki kat hızlı döner. Dişlileri Blender'ın hazır dişli aracıyla çizecek, ölçüleri basit formüllerle hesaplayacağız.

Bitmiş ürün: taban ve iki dişli

Dersin Amacı ve Kazanımlar

Bu dersin sonunda:

  1. Dişli terimlerini bir cümleyle açıklayabileceksin.
  2. Modül ve diş sayısından çapı ve eksen mesafesini hesaplayabileceksin.
  3. Edit Mode'da açık bir deliği kapatabileceksin.
  4. Hareketli parçalar için boşluk bırakabileceksin.

Gerekli Malzemeler ve Hazırlık

Malzeme Açıklama
Blender 4.5 LTS Ders 2'deki milimetre başlangıç dosyası
Extra Mesh Objects eklentisi Dişli aracı bunun içinde
Bambu Studio Dilimleme için

Eklentiyi kur: Edit → Preferences → Get Extensions, ara: Extra Mesh Objects, Install. İnternet yoksa öğretmenin verdiği .zip dosyasını aynı pencerede sağ üstteki ⌄ → Install from Disk ile kur.

Dişli terimleri (her biri tek cümle)

Dişli terimleri ve ölçüler

Terim Anlamı
Modül (m) Dişin büyüklüğü; iki dişlinin birbirine geçmesi için modülleri aynı olmalı.
Diş sayısı (z) Çarkın çevresindeki diş adedi.
Hatve dairesi İki dişlinin birbirine değdiği hayali daire; çapı m × z.
Diş başı Dişin hatve dairesinden dışarı taşan kısmı; boyu m.
Diş dibi Dişin hatve dairesinden içeri inen kısmı; boyu 1,25 × m.
Eksen mesafesi İki dişlinin merkezleri arası; m × (z1 + z2) / 2.
Boşluk Dişlerin sıkışmaması için bıraktığımız küçük fazla mesafe.
Oran Büyük dişli bir tur dönünce küçüğün kaç tur döndüğü; z1 / z2.

Hesap (m = 2, standart modül formülleri):

  Büyük Küçük
Diş sayısı 24 12
Hatve dairesi 2 × 24 = 48 mm 2 × 12 = 24 mm
Dış çap 2 × (24 + 2) = 52 mm 2 × (12 + 2) = 28 mm
Diş dibi dairesi 48 − 5 = 43 mm 24 − 5 = 19 mm

Eksen mesafesi: 2 × (24 + 12) / 2 = 36 mm. Plastik baskıda dişler biraz şişer; 1 mm boşluk ekliyoruz: 37 mm. Oran: 24 / 12 = 2:1.

1. Adım: Büyük Dişli (8 dk)

  1. Başlangıç dosyasını aç, küpü sil (X).
  2. F3, yaz: gear, Enter (veya Shift + A → Mesh → Gears → Gear).
  3. Sol alttaki Add Gear panelini aç ve yaz:

Add Gear paneli

Alan Değer Neden?
Teeth (1) 24 Diş sayısı
Radius (2) 24 Hatve dairesinin yarıçapı (48 / 2)
Width (2) 3 Kalınlığın yarısı; dişli 6 mm olur
Base (2) 18.75 Dişlinin gövdesi; ortada Ø5,5 delik bırakır
Dedendum (3) 2.5 Diş dibi = 1,25 × 2
Addendum (3) 2 Diş başı = m
Location Z (4) 6 Tabanın üstünde dursun

Base alanında ekranda 19 mm görünür; Blender kısaltarak gösterir, içeride 18.75 durur.

Base nereden çıktı? Delik yarıçapı = Radius − Dedendum − Base: 24 − 2,5 − 18,75 = 2,75 (Ø5,5).

  1. Adı Buyuk.

2. Adım: Delik Duvarı (5 dk)

Dişli aracı ortadaki deliği açık bırakır: deliğin iç duvarı yoktur. Böyle bir model non-manifolddur, yani su geçirmez değildir ve yazıcı onu basamaz.

  1. Tab (Edit Mode). Üstten 2 ile kenar seçimi.
  2. Select → Select All by Trait → Non Manifold. Deliğin iki halkası seçilir (1).

Açık deliğin kenarları

  1. Edge → Bridge Edge Loops. Halkalar arasında duvar oluşur (1). Tab.

Kapanan delik duvarı

3. Adım: Küçük Dişli (7 dk)

  1. Aynı yolla dişli ekle: Teeth 12, Radius 12, Width 3, Base 6.75 (12 − 2,5 − 2,75), Dedendum 2.5, Addendum 2, Location Z 6. Adı Kucuk. 2. adımı tekrarla.
  2. N panelinde Location X: 37 (1), Rotation Z: 15 (2).

Küçük dişlinin yeri ve açısı

Neden 15°? 12 dişte bir diş 30°'lik dilim kaplar. Yarım diş (15°) döndürünce küçüğün dişi büyüğün iki dişi arasına girer.

4. Adım: Taban ve Pimler (8 dk)

  1. Cube: Dimensions 88, 60, 3, Ctrl + A → Scale, Location 12, 0, 1.5. Adı Taban.
  2. Cylinder: Radius 2.5, Depth 10, Location 0, 0, 7. Shift + D, Location X: 37.

Pimler

Pim Ø5, delik Ø5,5: aradaki 0,25 mm'lik boşluk dişlinin rahat dönmesini sağlar.

  1. İki pimi Ctrl + J, adı Pimler. Taban'a Boolean: Union (1), Object: Pimler (2), Exact (3). Pimler'i gizle.

Pimler tabana eklendi

5. Adım: Baskı Düzeni ve Kontrol (10 dk)

  1. Taban: Object → Convert → Mesh, Pimler'i sil.
  2. İki dişliyi seç, G Y -65, sonra G Z -3. Dişliler tablaya yatık durur.

Baskı düzeni

  1. Üç parçayı Ctrl + J. Tab, A, Ctrl + T, Tab. N → 3D Print → Check All (1).

Kontrol

Satır Olması gereken Ne demek?
Non-manifold Edges 0 Delik duvarları kapalı (2)
Shells 3 Taban, büyük ve küçük dişli
  1. Ctrl + S, Export → STL: Ad_Soyad_D8_DisliSeti.stl.

Yanlış giderse:

  • Non-manifold 0 değil: Bir dişlide Bridge Edge Loops unutuldu.
  • Dişliler sıkışıyor: Union'dan önce küçük dişliyi ve ikinci pimi X 37.5'e taşı.

Baskıya Hazırla

  1. PLA, Support kapalı.
  2. Ölçeği değiştirme, %100 bas! Küçültürsen pim ve delik birlikte küçülür, dişler sıkışır. Ürün 88 × 121 × 12 mm.
  3. Baskıdan sonra dişlileri pimlere tak, büyüğü çevir.

Bilmen gereken: Bu aracın diş şekli basitleştirilmiştir; gerçek makinelerdeki eğri (involüt) profil değildir. Ders için yeterli, ama hızlı ve yük taşıyan işlerde kullanılmaz.

Yaratıcı Ekleme Fikirleri

  • Büyük dişlinin üstüne çevirme kolu ekle.
  • Üçüncü bir dişli ekle; eksen mesafesini kendin hesapla.
  • Tabana oranı (2:1) Difference ile kazı.

Kontrol Listesi ve Değerlendirme

Ölçüt Nasıl kontrol edilir? ✓
Diş sayıları 24 ve 12 Add Gear paneli  
Eksen mesafesi 37 N paneli → Location X  
Non-manifold 0, Shells 3 Check All  
%100 ölçek Bambu önizleme  

Kendini Dene

  1. Modül 2 ve 30 dişli bir çarkın hatve dairesi kaç mm?
  2. Küçük dişli neden iki kat hızlı döner?
  3. Baskıda neden ölçeği küçültmüyoruz?

Cevaplar

  1. 2 × 30 = 60 mm.
  2. Büyüğün 24 dişi geçerken küçüğün 12 dişi iki kez döner.
  3. Pim ile delik arasındaki boşluk da küçülür, dişliler sıkışır.